Σάββατο, 24 Δεκεμβρίου 2011

Turks Seek to Avert French Armenian Genocide Bill by All Means

The Turkish government is pulling out all the stops to get France to shelve a bill criminalizing denial of Turkish crimes against Armenians
By Aryeh ben Hayim
 

Recep Tayyip Erdogan
Recep Tayyip Erdogan
 
Turkey is doing its utmost to head off a bill in the French National Assembly that would criminalize the denial of the Armenian genocide of 1915. The Armenians claim that one and a half million Armenians died as result of mass deportations by the Turkish Ottomans.
Turkish President Abdullah Gul warned the French that they were jeopardizing centuries of friendship in return for "small political calculations". The Turks view French president Nicolas Sarkozy as hostile to them and a major roadblock in their quest to join the European Union. The political calculations Gul referred to were apparently Sarkozy's wish to woo voters for the National Front who regard France's Muslim population with hostility.
Turkish Prime Minister Recep Erdogan essentially warned the French that they were opening a Pandora's Box given French Imperial history. He recommended that the French National Assembly investigate how many people France killed during the war in Algeria or France's responsibility for the genocide in Rwanda.
The Turks are also raising the issue of free speech by claiming the right to dispute the Armenian version. A Turkish academic interviewed by the pro-government Zaman said “Neither those who say that it was genocide nor those who say that it was not should be punished”. This is a bit rich for a for a country that punishes people for insulting "Turkishness.".
The major Turkish retaliatory threat is in the economic realm. Turkey can boycott French cars in a country where French carmakers have a 20% market share. Turkey can refuse to buy Airbus planes thus impacting the French job market.
As the Turkish economy grew by 8.2% compared with France's anemic growth the Turks believe that they hold the economic upper hand and can force France to cave.


http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/150921

Σάββατο, 17 Δεκεμβρίου 2011

Αρμενική... σύρραξη μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας

Νέα κρίση στις σχέσεις Γαλλίας - Τουρκίας αναμένεται να προκαλέσει ένα γαλλικό νομοσχέδιο που ποινικοποιεί την άρνηση της γενοκτονίας των Αρμενίων.
Το νομοσχέδιο, που συζητείται στη γαλλική Βουλή την ερχόμενη Πέμπτη, προβλέπει ποινή φυλάκισης ενός έτους και πρόστιμο 45.000 ευρώ για όποιον αρνηθεί το ιστορικό γεγονός της γενοκτονίας των Αρμενίων του 1915-16 επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η αντίδραση της Αγκυρας ήταν εντονότατη.
Η τουρκική πρεσβεία ανακοίνωσε ότι σε περίπτωση υπερψήφισης του νομοσχεδίου η Τουρκία θα ανακαλέσει τον πρεσβευτή της στο Παρίσι, ενώ ο Τούρκος ΥΠΕΞ Νταβούτογλου επέκρινε τη «μεσαιωνική νοοτροπία» της Γαλλίας και κάλεσε τους Γάλλους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία να μεσολαβήσουν για την άσκηση πιέσεων στη γαλλική κυβέρνηση, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση έγκρισης του νομοσχεδίου. Για σοβαρές συνέπειες προειδοποίησε με επιστολή του στο Γάλλο πρόεδρο Σαρκοζί και ο ίδιος ο Τούρκος πρωθυπουργός Ερντογάν.

Τετάρτη, 14 Δεκεμβρίου 2011

«Η κατανόηση της νεότερης και ιδιαίτερα της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας των Ελλήνων προϋποθέτει τη γνώση της αντίστοιχης των Αρμενίων, και αντίστροφα»

«Η κατανόηση της νεότερης και ιδιαίτερα της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας των Ελλήνων προϋποθέτει τη γνώση της αντίστοιχης των Αρμενίων, και αντίστροφα»
Ιωάννης Κ. Χασιώτης Ο κ. Ιωάννης Κ. Χασιώτης είναι καθηγητής της Νεότερης Ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Εργάστηκε σε ελληνικά και ξένα αρχειακά και ερευνητικά κέντρα και έχει δώσει διαλέξεις και μαθήματα σε πολλά ακαδημαϊκά ιδρύματα της Ευρώπης, της Αμερικής και της Αυστραλίας. Δημοσίευσε 13 βιβλία και πάνω από 150 άρθρα σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά και συλλογικά έργα. Σημαντικό τμήμα των εργασιών του αφορά τις ελληνο-αρμενικές σχέσεις και το Αρμενικό Ζήτημα.
Κύριε Καθηγητά, γνωρίζουμε ότι στην Ελλάδα είστε από τους ελάχιστους επιστήμονες που ασχολούνται συστηματικά με την αρμενική ιστορία. Πώς στραφήκατε σ΄ αυτό τον τομέα;
Το ενδιαφέρον μου για την αρμενική ιστορία είχε δύο αφετηρίες: μια καθαρά επιστημονικού χαρακτήρα και μια ηθικού. Εδώ και πολλά χρόνια διδάσκω στο πανεπιστήμιο το λεγόμενο «Ανατολικό Ζήτημα», που όπως είναι γνωστό, συνδέεται με την πολιτική των Μεγάλων Δυνάμεων έναντι των λαών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Από τη μελέτη του ζητήματος αυτού, εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς ότι η ιστορική τύχη των Ελλήνων και των Αρμενίων, ιδίως κατά το 19ο και 20ό αιώνα, ακολούθησε μια ιδιόμορφη παραλληλία. Ταυτόχρονα όμως ήρθα αντιμέτωπος και με ένα απογοητευτικό ιστοριογραφικό κενό: Τόσο οι Έλληνες ιστορικοί όσο και οι Αρμένιοι (και φυσικά και οι ξένοι) είτε αγνοούσαν, είτε παραγνώριζαν την παραλληλία αυτή. Άρχισα λοιπόν να μελετώ καταρχήν τη σχετική βιβλιογραφία, για να περάσω σιγά - σιγά και στις προσιτές αρχειακές πηγές. Τελικά, από την έρευνα αυτή προέκυψε ένα θεμελιώδες, κατά τη γνώμη μου, συμπέρασμα: ότι η κατανόηση της νεότερης και ιδιαίτερα της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας των Ελλήνων προϋποθέτει τη γνώση της αντίστοιχης των Αρμενίων, και αντίστροφα.
Τι κατά τη γνώμη σας συνδέει τους δύο λαούς;
Μια συγκριτική προσέγγιση της ελληνικής και της αρμενικής ιστορίας κατά τα τελευταία εκατόν πενήντα τουλάχιστον χρόνια αρκεί για να δείξει ότι, εκτός από τη θρησκευτική τους συγγένεια, οι Έλληνες και οι Αρμένιοι, ιδιαίτερα της Μικράς Ασίας, παρουσίαζαν τις περισσότερες αναλογίες στην οικονομική, την κοινωνική και την πολιτιστική τους ζωή, αλλά και στην εξάρτησή τους από τους εξωτερικούς εκείνους παράγοντες, που επηρέαζαν τις γενικότερες πολιτικές εξελίξεις στην Ανατολή.
Οι αναλογίες αυτές φαίνονται με τρόπο δραματικό στην καταφανή αντιστοιχία των εθνικών μας τραγωδιών. Οι διώξεις π.χ. των Ελλήνων από τους Νεότουρκους στα 1913-14, η Γενοκτονία των Αρμενίων του 1915-16 και η εξολόθρευση του ποντιακού Ελληνισμού στα 1916-1922, αποτελούσαν, παρά τις ποσοτικές τους διαφορές, όψεις του ίδιου νομίσματος. Αλλά και στα χρόνια που ακολούθησαν τη Μικρασιατική καταστροφή οι αναλογίες συνεχίστηκαν αμείωτες, τόσο στα «εθνικά» εδάφη των δύο λαών, όσο και στη Διασπορά. Περιττό να υπογραμμίσω, βέβαια, ότι και σήμερα οι δύο λαοί κινούνται σε ανάλογες «ιστορικές τροχιές».
Αναφερθήκατε πιο πάνω και σε μια ηθική πλευρά της στροφής σας προς τη μελέτη του Αρμενικού Ζητήματος. Μπορείτε να γίνετε περισσότερο σαφής;
Στις αρχές του 1975, η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Θεσσαλονίκης μου ζήτησε να είμαι ο κύριος ομιλητής στην εκδήλωση για την επέτειο της Γενοκτονίας.
Στην ερώτησή μου προς τα μέλη της Επιτροπής, γιατί δεν απευθύνθηκαν σε υψηλόβαθμους (και πιο γνωστούς τότε) καθηγητές του πανεπιστημίου (εγώ ήμουν ακόμα επίκουρος καθηγητής), απάντησαν με δισταγμό ότι το είχαν επιχειρήσει, αλλά συνάντησαν μια εμφανή απροθυμία. Δύο μάλιστα πανεπιστημιακοί διδάσκαλοι αιτιολόγησαν την άρνησή τους να συνεργαστούν με την Επιτροπή με το επιχείρημα ότι αν συμμετείχαν ενεργά στην εκδήλωση της Γενοκτονίας, δεν θα μπορούσαν αργότερα να επισκεφθούν άφοβα την Τουρκία! Η αλγηνή εντύπωση από την απαράδεκτη εκείνη συμπεριφορά (και μάλιστα με νωπότατες ακόμα τις πληγές της τουρκικής θηριωδίας στην Κύπρο) έμεινε για πάντα χαραγμένη στη συνείδησή μου ως κραυγαλέο δείγμα ακαδημαϊκής ανευθυνότητας (για να χρησιμοποιήσω έναν επιεική χαρακτηρισμό), στην οποία έπρεπε να αντισταθώ με κάθε τρόπο. Αργότερα διαπίστωσα με θλίψη ότι το φαινόμενο δεν ήταν μεμονωμένο, αλλά ενδημικό σε αρκετούς κύκλους «διανοουμένων», όχι τόσο της Ελλάδας όσο -κυρίως- της Δύσης και ιδιαίτερα των Η.Π.Α.. Τελικά, η ενασχόληση με το Αρμενικό Ζήτημα δεν μπορεί να ερμηνευθεί μόνο με στενά ακαδημαϊκά κριτήρια: η φύση του Ζητήματος σου επιβάλλει να υπηρετήσεις την επιστήμη, σεβόμενος ταυτόχρονα και τις επιταγές της συνείδησής του.
Συναντήσατε δυσκολίες σε ελλαδικό και διεθνές επίπεδο κατά τις έρευνές σας για το Αρμενικό Ζήτημα;
Θα έλεγα γενικά πως όχι. Όταν συγκέντρωνα, στη δεκαετία του 1980, πηγές της Γενοκτονίας των Αρμενίων στο αρχείο του υπουργείου Εξωτερικών, δέχτηκα κάποιες υποδείξεις να τελειώσω σύντομα την έρευνά μου μήπως και υπάρξει από την πλευρά των υπευθύνων κάποια αντίδραση. Τελικά, δεν εκδηλώθηκε καμιά τέτοια αντίδραση, και πιστεύω ότι όταν με το καλό κυκλοφορήσει η έκδοση των σχετικών εγγράφων, η ανταπόκριση των αρμόδιων κρατικών φορέων θα είναι θετική.
Από τουρκικής πλευράς διαπιστώσατε κάποιες αντιδράσεις;
Σε πολλές από τις δημόσιες εμφανίσεις μου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (ομιλίες, συζητήσεις, συνέδρια κ.λ.π.) διαπίστωσα ότι με παρακολουθούσαν (με ιδιαίτερη διακριτικότητα, βέβαια) μερικοί τούρκοι δημοσιογράφοι ή υπάλληλοι της τουρκικής πρεσβείας και του τοπικού προξενείου.
«Η έκδοση, πάντως, των ελληνικών πηγών της Γενοκτονίας των Αρμενίων, που είναι σε προχωρημένο στάδιο προετοιμασίας, αποτελεί μια από τις κύριες προτεραιότητές μου»
Κάποτε έπεσε στα χέρια μου αντίγραφο μιας έκθεσης τουρκικών υπηρεσιών για τις «δραστηριότητες» των ελλήνων ακαδημαϊκών που ασχολούνται με το Αρμενικό Ζήτημα, στις ενέργειες των οποίων αποδίδονταν πολιτικό βάρος που δεν είχαν στην πραγματικότητα.
Σε μια περίπτωση μάλιστα τουρκικές εφημερίδες με συνέδεσαν με ελλαδικούς, κυπριακούς, αρμενικούς και κουρδικούς κύκλους, που δήθεν κινούνταν για το σχηματισμό εξόριστης κουρδικής κυβέρνησης! Αλλά αυτά είναι συνηθισμένα δείγματα των σπασμωδικών αντιδράσεων της τουρκικής πλευράς στην προβολή από τους ιστορικούς του Αρμενικού Ζητήματος και ιδιαίτερα της Γενοκτονίας.
Στην εργασία σας για τις ελληνοαρμενικές σχέσεις είχατε την ενθάρρυνση των Αρμενίων;
Μάλιστα. Χωρίς την ενθάρρυνση αυτή οι έρευνές μου στην Ελλάδα, στη Γερμανία, τη Βρετανία και στις Η.Π.Α. θα ήταν δυσκολότερες και, σε μερικές περιπτώσεις, ανέφικτες. Γενικά, οι Αρμένιοι της Διασποράς θεωρούν χρέος τους να συνδράμουν εκείνους που μελετούν την ιστορία τους, σε αντίθεση με πολλούς Έλληνες που συχνά παραμένουν αδιάφοροι.
Σε ποιους τομείς συνεργαστήκατε με τους αρμένιους συμπολίτες σας;
Η 25ετής συνεργασία μας αφορά εκδηλώσεις και πρωτοβουλίες όλων σχεδόν των αρμενικών φορέων της Θεσσαλονίκης. Ως δείγματα θα μπορούσα να αναφέρω τη μικρή συμβολή μου στην οργάνωση των τακτικών εκδηλώσεων του Απριλίου, στην οργάνωση διαλέξεων, ημερίδων και συνεδρίων για το Αρμενικό Ζήτημα, στη βιβλιογραφική ενημέρωση των ελλήνων επιστημόνων για τη Γενοκτονία των Αρμενίων, στην τακτοποίηση του αρχείου της αρμενικής κοινότητας κ.λ.π.. Από τη συνεργασία μας αυτή εγώ τουλάχιστον αποκόμισα αρκετούς «καρπούς»: Πρώτα από όλα, απέκτησα πολλούς και αγαπητούς φίλους, που με κάνουν να αισθάνομαι εδώ και χρόνια μέλος της αρμενικής κοινότητας.
Είχα επίσης την ευκαιρία να γνωρίσω σημαντικές προσωπικότητες της αρμενικής Διασποράς και της Δημοκρατίας της Αρμενίας (επιστήμονες, καλλιτέχνες, συγγραφείς κ.λ.π.). Σε τελευταία ανάλυση, η επαφή μου με τους Αρμενίους της Θεσσαλονίκης, αλλά και της Κομοτηνής, της Αθήνας, της Λευκωσίας, του Ερεβάν, του Λος Άντζελες, της Ουάσιγκτον, της Βοστώνης, του Σίδνεϋ και της Βηρυτού, όχι μόνο μου άνοιξε νέους ορίζοντες στα επιστημονικά μου ενδιαφέροντα, αλλά όξυνε και την ευαισθησία μου σε θεμελιώδη ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις αξίες της πανανθρώπινης αλληλεγγύης.
Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια σε σχέση με την αρμενική ιστορία;
Η αμεσότερη υποχρέωσή μου αφορά τη συμμετοχή μου στην οργάνωση ενός διεθνούς συνεδρίου, αφιερωμένου στη συγκριτική μελέτη της ελληνικής και αρμενικής Διασποράς.
Το συνέδριο αυτό, που ξεκίνησε με πρωτοβουλία του συναδέλφου μου κ. Μισέλ Μπρυνόν, του Πανεπιστημίου του Μπορντό, θα πραγματοποιηθεί στην Αρχαιολογική Σχολή της Αθήνας στις 4-7 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή δεκάδων επιστημόνων από την Ελλάδα, την Αρμενία, τη Γαλλία, τις Η.Π.Α, τη Ρωσία και άλλες χώρες.
Η έκδοση, πάντως, των ελληνικών πηγών της Γενοκτονίας των Αρμενίων, που είναι σε προχωρημένο στάδιο προετοιμασίας, αποτελεί μια από τις κύριες προτεραιότητες και υποχρεώσεις μου. Τέλος, ελπίζω να ολοκληρώσω και τη σύνταξη μιας μεγάλης μονογραφίας, που ετοιμάζω εδώ και αρκετά χρόνια και που αφορά τη μελέτη του Αρμενικού Ζητήματος σε σύγκριση με την παράλληλη ιστορική τύχη των Ελλήνων από τις αρχές του 19ου αιώνα ως το 1923.
Συνέντευξη στoν Κασπάρ Καραμπετιάν
Το μοναστήρι του Χορ Βιράπ στα σύνορα Αρμενίας-Τουρκίας. Φωτο:Ρομπέρτ Κιουρκτσιάν, Μάθιου Κορανιαν
Tεύχος 20
Ιούλιος - Αύγουστος
2001

Σύντομες Ειδήσεις
Σελίδα 4
Επικαιρότητα
Δεινή η οικονομική κατάσταση των συνταξιούχων στην ΑρμενίαΣελίδα 12
Συνέντευξη
Ιωάννης Κ. Χασιώτης
Καθηγητής Νεότερης Ιστορίας

Σελίδα 14
Πατριδογνωσία
Τουρκοκρατούμενη πατρίδαΣελίδα 16
Αδελφοποίηση
Βύρωνας - ΝοεμπεριάνΣελίδα 18
Συνέντευξη
Ραφφίκ Μελίκ - ΟχαντσανιάνΣελίδα 22
Παραδόσεις
Ιερατική χειροτονίαΣελίδα 24
Ταξιδιωτικό
Επταήμερο οδοιπορικό στο ΚαραμπάχΣελίδα 26
Εις Μνήμην
Κόρα ΜικαελιάνΣελίδα 27
Συνέντευξη
Χοβαννές Τσεκιτζιάν
Διευθυντής Κρατικής Χορωδίας της Αρμενίας
Σελίδα 28
Παρουσιάσεις
Σελίδα 30
Μνήμη Απόντων
«Το Γράμμα του Πατέρα»Σελίδα 31
Συνέντευξη
Στεπάν-Πανός ΙμιρζιάνΣελίδα 32
Αθλητικά
Ακαδημία ΠοδοσφαίρουΣελίδα 36
Οι Αρμένιοι στο Ίντερνετ
Σελίδα 41

Τα τουρκικά ανοίγματα του Νικολά Σαρκοζί

Συμβουλή Ομπάμα σε πρόεδρο της Γαλλίας για φιλία με Ερντογάν
Τα τουρκικά ανοίγματα του Νικολά Σαρκοζί
Στην πρόσφατη σύνοδο του G20 στις Κάννες Σαρκοζί και Ερντογάν έκαναν πως δεν βλέπονται
 
Τα πάντα χωρίζουν το γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί με τον τούρκο πρωθυπουργό Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ελάχιστα, άλλωστε, εκτιμά ο ένας τον άλλον. Ομως, το νέο μοίρασμα της τράπουλας στη Μέση Ανατολή υποχρεώνει τους δύο ηγέτες σε μια ανομολόγητη προσέγγιση, την οποία οι υπουργοί τους επί των Εξωτερικών έχουν αναλάβει να πετύχουν, γράφει σε ολοσέλιδη ανάλυσή της στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde» η Ναταλί Νουγκαρέντ.

«Ούτε οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας και της Τουρκίας, Αλέν Ζιπέ και Αχμέτ Νταβούτογλου συμπαθιούνται», σημειώνει η γαλλίδα δημοσιογράφος και ερευνήτρια. Αλλά στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης ήταν ο Ζιπέ που προσκάλεσε προσωπικά τον Νταβούτογλου ως παρατηρητή, για να προκαλέσει προφανώς τη Συρία, όπως εκτιμά η Νουγκαρέντ.
Το ζήτημα είναι ότι όσα πολλά ζητήματα που χωρίζουν τον Σαρκοζί και τον Ερντογάν βρίσκει κανείς, άλλα τόσα μπορεί να βρει που τους ενώνουν. Δεν είναι τυχαίο ότι σε ένα εμπιστευτικό τηλεγράφημα που αποκάλυψε το Wikileaks, Αμερικανοί διπλωμάτες χαρακτήριζαν το 2009 τον Ερντογάν ως τον «Τούρκο Σαρκοζί». Διότι και ο τούρκος ηγέτης είναι απίστευτα συγκεντρωτικός, κι αυτός θέλει να έχει τον τελευταίο λόγο για τα πάντα, κι αυτός κυβερνά χάρη στην ευγλωττία και σε έναν ιδιότυπο ακτιβισμό περιμένοντας διαρκώς τις συνθήκες στη διεθνή σκηνή να ωριμάσουν ή να κάνουν μια ευνοϊκότερη γι' αυτούς στροφή.
Υπό μια έννοια η πρόσκληση του Νταβούτογλου στη σύνοδο των Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών έχει ένα συμβολικό χαρακτήρα και σηματοδοτεί μια στροφή της εξωτερικής πολιτικής του Νικολά Σαρκοζί, αναφέρει η γαλλίδα αναλύτρια. Διότι σε όλα τα μεγάλα θέματα ο Σαρκοζί διαφωνεί με τον Ερντογάν. Είτε είναι οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρώπη, είτε είναι τα πυρηνικά του Ιράν, είτε ακόμη οι εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο μεταξύ της Τουρκίας, του Ισραήλ και της Κύπρου.
Ο πόλεμος της Λιβύης ουδόλως γεφύρωσε το χάσμα μεταξύ των δύο ανδρών. Ο Ερντογάν, ο οποίος παρέλαβε το 2010 το... σουρεαλιστικό, όπως το χαρακτηρίζει η Νουγκαρέντ, «Βραβείο Μουαμάρ Καντάφι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα», ήταν κατηγορηματικά αντίθετος με την στρατιωτική παρέμβαση στη Λιβύη - και ακόμη όταν αναφέρεται σ' αυτή κάνει λόγο για «επιχείρηση για το πετρέλαιο». Ο ίδιος ο Σαρκοζί έχει «λούσει» τα τελευταία χρόνια τον τούρκο πρωθυπουργό με πολλά κοσμητικά, όπως «προκλητικό σε όλα τα θέματα».
Αλλά και ο Ερντογάν θεωρεί ότι ο γάλλος πρόεδρος έκοψε κάθε γέφυρα με τη μεγαλύτερη μουσουλμανική γειτονική χώρα της ΕΕ για να κολακέψει το εκλογικό του ακροατήριο. Τον κατηγορεί επειδή επιμένει να αποκαλεί την Τουρκία «μη ευρωπαϊκή χώρα» και «χώρα της Μικράς Ασίας». «Ο Σαρκοζί θα μετανιώσει, αργά ή γρήγορα, γι' αυτά που έχει κάνει», εκτίμησε σε τηλεοπτική συνέντευξή του ο Ερντογάν. Και αναφερόμενος στην κρίση του ευρώ, ένας αξιωματούχος του Κόμματος της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης ΑΚΡ του Ερντογάν είπε πρόσφατα: «Δεν έχουμε κανένα από τα δικά σας οικονομικά προβλήματα. Ο Σαρκοζί πρέπει να το θυμάται αυτό»!
Σημειωτέον, ότι το ΑΚΡ βρίσκεται ήδη δέκα χρόνια στην εξουσία. Και την περίοδο αυτή οι εξαγωγές της Τουρκίας τετραπλασιάστηκαν, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα των Τούρκων τριπλασιάστηκε...
Κλειδί η Συρία
Εν πάση περιπτώσει, οι Ζιπέ και Νταβούτογλου άρχισαν να χτίζουν γέφυρες μεταξύ Παρισιού και Αγκυρας. Ισως επειδή το Παρίσι αντιλήφθηκε ότι η Τουρκία με τα 80 εκατομμύρια κατοίκους είναι πολύ σημαντική στη Μέση Ανατολή, πολύ φιλόδοξη και πολύ δραστήρια για να αγνοείται. Το πεδίο επανοικοδόμησης των γαλλοτουρκικών σχέσεων είναι η Συρία. Διότι τα συμφέροντα και των δύο χωρών είναι μεγάλα στη Συρία.
Από τη μια πλευρά η Γαλλία, ως παλαιά εντολοδόχος δύναμη από το 1920 έως το 1946, αισθάνεται ότι έχει κάποιαν ευθύνη για τις εξελίξεις στη Συρία και επιπλέον θα επιθυμούσε να απομονώσει το Ιράν από το φιλικό προς αυτό καθεστώς του Μπασάρ Αλ Ασαντ. Από την άλλη η Τουρκία, ανακτώντας έναν ιδιότυπο νεο-οθωμανισμό, ανησυχεί τόσο για την εισροή προσφύγων από τη γειτονική της Συρία όσο και για τη βοήθεια του καθεστώτος της Δαμασκού προς τους Κούρδους.
Ο Σαρκοζί, τον οποίο ο ίδιος ο Μπαράκ Ομπάμα συμβούλεψε να γίνει «φίλος» με τον Ερντογάν, εμπιστεύθηκε την επαναπροσέγγιση με την Τουρκία στον Αλέν Ζιπέ, ο οποίος έχει το πλεονέκτημα να έχει οικοδομήσει ένα προφίλ «φιλότουρκου» - εδώ και χρόνια είναι μέλος μιας Επιτροπής του Πανεπιστημίου του Γαλατάσεραϊ στην Κωνσταντινούπολη.
Κατά την επίσκεψη του Ζιπέ στην Τουρκία, στα μέσα Νοεμβρίου, ο γάλλος υπουργός ξεκίνησε μια δύσκολη προσπάθεια που αποσκοπεί στην αποκατάσταση καλύτερων σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών έπειτα από πολύ πρόσφατες προστριβές ανωτάτου επιπέδου που είχαν. Σημειωτέον ότι κατά την επίσκεψή του στην Αρμενία τον περασμένο Οκτώβριο ο Σαρκοζί συνέστησε στην Τουρκία να «ξαναδεί την ιστορία της». Η απάντηση της Αγκυρας ήταν άμεση: «Η Γαλλία προτού αρχίσει να δίνει μαθήματα ας αντιμετωπίσει η ίδια το αποικιακό παρελθόν της».
Κοινά συμφέροντα
Είναι προφανές ότι με την ανταλλαγή τέτοιων... φιλοφρονήσεων η αποστολή των Ζιπέ και Νταβούτογλου είναι δύσκολη. Διευκολύνεται, όμως, αν οι δύο άνδρες παραμερίσουν τα παλαιά αρχίσουν να αναζητούν και να διερευνούν τα κοινά συμφέροντα των δύο χωρών τους. Ετσι, η τουρκική πολιτική ελίτ καλοδέχθηκε μεν την είδηση ότι η γαλλική Γερουσία ανέβαλε την ψήφιση του νόμου που καταδικάζει την άρνηση από την Τουρκία της γενοκτονίας των Αρμενίων το 1915. Αλλά η συζήτηση στην πρόσφατη συνάντηση Ζιπέ-Νταβούτογλου περιεστράφη κυρίως σε άλλα θέματα, όπως η προσφορά της Γαλλίας προς την Τουρκία για την κατασκευή ενός πυρηνικού σταθμού.
Ακόμη νωρίτερα, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της επίσκεψης Ζιπέ στην Τουρκία, ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας Κλοντ Γκεάν είχε υποσχεθεί στους Τούρκους ότι θα διατάξει μια αστυνομική επιχείρηση εναντίον των δικτύων που διατηρεί το κουρδικό κόμμα ΡΚΚ στη Γαλλία.
«Η γαλλοτουρκική συμφιλίωση, λοιπόν, βρίσκεται στα σκαριά;», αναρωτιέται η συντάκτρια του Monde. Ο Χιου Χόουπ, ειδικός τουρκολόγος του ομίλου ερευνών Crisis Group, συγκρίνει τις σχέσεις των δύο χωρών με τις σχέσεις ενός ζευγαριού που έχει πάρει διαζύγιο και επιχειρεί να τα ξαναφτιάξει. «Η Τουρκία δεν λειτουργεί με ισλαμικά κριτήρια. Πολιτεύεται με γνώμονα τα εξωτερικά της συμφέροντα, κυρίως την οικονομική ανάπτυξή της. Οχι την ιδεολογία...», δηλώνει στη γαλλική εφημερίδα ο Χιου Χόουπ.
Το μείζον πρόβλημα για τον Ζιπέ είναι, όπως γράφει η Ναταλί Νουγκαρέντ, το ότι κάποιοι στο κόμμα του Ερντογάν υπολογίζουν ότι η επιχειρούμενη επαναπροσέγγιση Παρισιού και Αγκυρας θα είναι ευκολότερη όταν σε λίγους μήνες ο Νικολά Σαρκοζί δεν θα είναι πλέον στα πράγματα. Οντως, οι δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών του προσεχούς Απριλίου δεν δίνουν πολλές πιθανότητες επανεκλογής στο γάλλο πρόεδρο. Ομως, το νέο μοίρασμα της τράπουλας στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη να μείνει η Γαλλία «μέσα στο παιχνίδι» είναι που σπρώχνει τον Σαρκοζί να αναζητήσει ένα modus vivendi με τον Ερντογάν.
Η γαλλική πρωτοβουλία είναι ένα ευκαιριακό άνοιγμα ή προάγγελος μιας πραγματικής προσέγγισης; Είναι νωρίς ακόμη για να απαντήσει κανείς. Το σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται να επιδοθεί αύριο μια πρόσκληση στον Ερντογάν για να επισκεφθεί το Μέγαρο των Ηλυσίων. Τον Ιούλιο του 2008 ο γάλλος πρόεδρος με δυσκολία δέχθηκε τον τούρκο ηγέτη στη σύνοδο κορυφής των Μεσογειακών χωρών, που έγινε στο Παρίσι. Πρέπει να δοθούν εκατέρωθεν εξηγήσεις για να αρχίσουν να λύνονται οι παρεξηγήσεις. Και οι εξηγήσεις αυτές δεν γράφονται σε τρεις επιστολές. Απαιτείται κάποιος να σηκώσει το τηλέφωνο και να μιλήσει στον άλλον.